Web/Yazılım Yaptırmadan Önce Firmaya Sorulacak 20 Kritik Soru

Çünkü yanlış firmayla başlayan proje; gecikme, gizli maliyet, eksik teslim ve firmaya bağımlılık (vendor lock-in) ile sonuçlanabilir. Doğru soruları baştan sormak, bu riskleri sözleşmeye yazılı güvenceye bağlar ve sürprizleri önler. Sorular yanıtsız veya belirsiz kalıyorsa bu bir kırmızı bayraktır. Edge Bilişim tüm kritik soruları baştan net yanıtlar.

Evet, bu en kritik sorudur. Firmaya "kaynak kod bana teslim edilecek mi?" diye sormalısınız çünkü kaynak kod sizde olduğunda yazılımı dilediğiniz firmayla geliştirebilir, taşıyabilir ve bağımsız kalırsınız. Kaynak kod teslim edilmezse firmaya kilitlenirsiniz (vendor lock-in). Edge Bilişim kaynak kodu standart olarak müşteriye teslim eder.

Kaynak kod teslim edilmezse yazılımı geliştirmek, değiştirmek veya başka bir firmaya taşımak için her zaman aynı firmaya muhtaç kalırsınız; buna firmaya kilitlenme (vendor lock-in) denir. Firmanın fiyatına ve sürekliliğine mahkûm olursunuz. Bu yüzden teslimi sözleşmeye yazdırın. Edge Bilişim kaynak kodu sözleşmeyle devreder.

Evet. Firmaya "ödeme nasıl bölünecek, peşinat ne kadar?" diye sormalısınız çünkü tüm parayı peşin ödemek teslim güvencenizi zayıflatır. Düşük peşinat + aşamalı (milestone) ödeme, her teslim onaylandıkça ödeme yapmanızı sağlar ve riski dengeler. Edge Bilişim düşük peşinatla başlar, kalanı teslim edilen aşamalara bağlar.

Tüm ödemeyi peşin yapmak, teslim güvencenizi zayıflatır; ödeme tamamlandıktan sonra elinizde takip kozu kalmaz. Bunun yerine düşük peşinat + aşamalı (milestone) ödeme, her teslim onaylandıkça ödeme yapmanızı sağlar. Böylece ödeme ile teslim birbirine paralel ilerler. Edge Bilişim bu modeli standart sunar; fiyatlandırma projeye özeldir.

Aşamalı ödeme, projeyi teslim edilen iş paketlerine (milestone) bölerek ödemenin parça parça yapılmasıdır. Firmaya "ödemeyi aşamalara bölebilir miyiz?" diye sormalısınız çünkü bu model ödeme riskini düşürür ve ilerlemeyi şeffaflaştırır. Her aşama onaylandıkça ödenir. Edge Bilişim düşük peşinat + aşamalı ödeme uygular.

Evet. Firmaya "net teslim tarihi ve aşama takvimi nedir?" diye sormalısınız çünkü yazılı bir takvim, "ne zaman biter?" sorusunu belirsizlikten çıkarıp ölçülebilir bir plana dönüştürür. Takvim sözleşmede yoksa gecikme riski artar. Edge Bilişim sözleşmede net teslim tarihleri ve aşama takvimi belirler.

Evet. "Yaklaşık birkaç hafta" gibi muğlak ifadeler yerine sözleşmeye bağlı net teslim tarihleri istemelisiniz çünkü ölçülebilir taahhüt, gecikmeye karşı sizi korur. Aşamalı takvim, ilerlemeyi de takip etmenizi sağlar. Belirsiz süre bir kırmızı bayraktır. Edge Bilişim teslim taahhütlerini yazılı takvime bağlar.

Evet. Firmaya "teslim sonrası garanti veriyor musunuz, süresi ne kadar?" diye sormalısınız çünkü garanti, teslimden sonra çıkan hata ve kusurların ücretsiz giderileceğini güvence altına alır. Garanti süresi sözleşmede yazılı olmalıdır. Edge Bilişim teslim sonrası ortaya çıkan kusurlar için 60 gün garanti sunar.

Evet. Firmaya "garanti neyi, bakım neyi kapsıyor?" diye sormalısınız çünkü garanti teslim sonrası belirli sürede çıkan hataları kapsar; bakım ise yazılımı uzun vadede güncel, güvenli ve çalışır tutan ayrı bir hizmettir. İkisinin karıştırılması yanlış beklenti doğurur. Edge Bilişim garanti ve bakımı net biçimde ayırır.

Evet. Firmaya "garanti sonrası bakım ve destek nasıl, yanıt süresi (SLA) ne?" diye sormalısınız çünkü yazılımı uzun vadede güncel ve güvenli tutmak bakım gerektirir. Kapsam, süre ve yanıt süresi baştan tanımlıysa beklentiler net olur. Edge Bilişim bakım ve destek seçeneklerini ihtiyacınıza göre sunar; fiyatlandırma projeye özeldir.

Evet. Firmaya "benzer projelerde referansınız ve örnek çalışmalarınız var mı?" diye sormalısınız çünkü geçmiş işler, firmanın gerçekten teslim ettiğini ve kalite seviyesini gösterir. Referans veremeyen veya örnek gösteremeyen firma bir kırmızı bayraktır. Edge Bilişim tamamladığı projeleri ve örnek çalışmalarını şeffaf biçimde paylaşır.

Evet. Firmaya "hangi teknolojiyle (örneğin Next.js, Node.js) yapacaksınız?" diye sormalısınız çünkü teknoloji seçimi yazılımın hızını, güvenliğini, ölçeklenebilirliğini ve gelecekteki bakım kolaylığını belirler. Güncel ve yaygın teknolojiler, başka geliştiricilerin de devralabilmesini sağlar. Edge Bilişim modern Next.js ve Node.js gibi güncel teknolojilerle geliştirir.

Next.js (modern web arayüzü) ve Node.js (sunucu tarafı) güncel, yaygın ve performanslı teknolojilerdir; hızlı, SEO dostu ve ölçeklenebilir uygulamalar üretmeyi sağlar. Yaygın oldukları için başka geliştiriciler de projeyi devralabilir, bu da firmaya bağımlılığı azaltır. Edge Bilişim bu modern teknoloji yığınıyla çalışır.

Evet, eski veya çok niş bir teknoloji kullanılması dikkat gerektirir çünkü bakımı zorlaşır, güvenlik açıkları kapanmayabilir ve başka bir geliştirici projeyi devralmakta zorlanır. Firmaya neden o teknolojiyi seçtiğini sormalısınız. Güncel ve yaygın teknoloji daha güvenlidir. Edge Bilişim güncel ve sürdürülebilir teknolojileri tercih eder.

Evet, bu çok kritiktir. Firmaya "domain (alan adı) kimin adına ve kimin hesabıyla açılacak?" diye sormalısınız çünkü domain sizin adınıza değilse, ilerideki yenileme ve taşıma sizi firmaya bağımlı kılar. Domain markanızın dijital kimliğidir; size ait olmalıdır. Edge Bilişim domaini sizin adınıza ve erişiminize açar.

Evet. Firmaya "sunucu ve hosting kimin hesabında, erişim bilgileri bende olacak mı?" diye sormalısınız çünkü sunucu sizin kontrolünüzde değilse sitenizi taşımak veya başka firmayla çalışmak zorlaşır. Erişim bilgilerinin sizde olması bağımsızlığınızı korur. Edge Bilişim sunucu ve erişim bilgilerini şeffaf biçimde size devreder.

Domain ve sunucu firma adına açılırsa, ilerideki yenilemeler, taşıma ve erişim için o firmaya bağımlı kalırsınız; firmayla yollar ayrılırsa markanızın alan adını ve sitenizi kaybetme riski bile doğabilir. Bu klasik bir vendor lock-in tuzağıdır. Edge Bilişim domain ve sunucuyu sizin adınıza açarak bu riski ortadan kaldırır.

Evet, mutlaka. Firmaya "projeyi yazılı sözleşmeyle mi yürüteceğiz?" diye sormalısınız çünkü yazılı sözleşme kapsamı, teslim takvimini, ödemeyi, garanti ve fesih koşullarını net ve kalıcı biçimde kaydeder. Sözlü anlaşma ispatı zordur ve sizi korumaz. Edge Bilişim tüm projeleri yazılı sözleşmeyle yürütür.

Evet. Firmaya "resmi Mersis ve Ticaret Sicil numaranız var mı?" diye sormalısınız çünkü bu numaralar firmanın resmi, kayıtlı bir tüzel kişilik olduğunu doğrular ve sözleşmeyi yasal bir muhatapla yaptığınızı gösterir. Resmi kaydı olmayan bir firma sorun çıkınca muhatap bulmayı zorlaştırır. Edge Bilişim, Mersis ve Ticaret Sicil kayıtlı bir limited şirkettir.

İkisinin de avantajı olsa da, kurumsal güvence açısından resmi bir tüzel kişilik daha güçlüdür: geçerli fatura, Mersis/Ticaret Sicil kaydı, ekip sürekliliği ve yasal muhatap sağlar. Freelancer'da tek kişiye bağımlılık ve süreklilik riski vardır. Bunu firmaya açıkça sormalısınız. Edge Bilişim resmi limited şirket olarak kurumsal güvence sunar.

Evet. Firmaya "ödeme karşılığında resmi fatura kesecek misiniz?" diye sormalısınız çünkü fatura, ödemenin ve hizmetin yasal kaydıdır; muhasebe, vergi ve olası bir uyuşmazlıkta ispat için önemlidir. Faturasız çalışmak hem yasal hem ticari risk doğurur. Edge Bilişim, resmi limited şirket olarak her ödeme için fatura keser.

Evet. Firmaya "kapsam içinde kaç revizyon hakkım var?" diye sormalısınız çünkü net revizyon kuralı hem makul düzeltme hakkınızı korur hem de projenin sınırsız taleple tıkanmasını önler. Kapsam dışı büyük değişiklikler ek iş olarak değerlendirilir. Edge Bilişim revizyon hakkını sözleşmede açıkça belirler.

Pratikte sınırsız revizyon istemek sağlıklı değildir çünkü projeyi süresiz uzatabilir ve teslimi geciktirebilir; bunun yerine kapsam içinde tanımlı bir revizyon hakkı belirlenir. Kapsam dışı isteklere ek iş olarak yaklaşılır. Bunu firmaya baştan netleştirin. Edge Bilişim revizyonları kapsam ve Scope Lock çerçevesinde yönetir.

Evet. Firmaya "proje sırasında kapsam değişirse fiyat ve süre nasıl etkilenir?" diye sormalısınız çünkü net olmayan kapsam, sürekli yeni istekle büyüyüp bütçeyi ve takvimi aşar (scope creep). İyi bir firma kapsamı baştan kilitler (Scope Lock) ve ek işleri ayrı fiyatlar. Edge Bilişim kapsamı yazılı netleştirir ve Scope Lock uygular.

Scope creep, net olmayan bir anlaşmada sürekli yeni istek eklenmesiyle projenin büyüyüp bütçeyi ve takvimi aşmasıdır. Firmaya "kapsamı nasıl kilitliyorsunuz?" diye sormalısınız çünkü kapsam yazılı ve kilitli (Scope Lock) değilse hem maliyet hem süre kontrolden çıkar. Edge Bilişim baştan net kapsam ve Scope Lock ile bu riski önler.

Evet. Firmaya "teklif dışında sonradan çıkacak gizli maliyet var mı?" diye sormalısınız çünkü kapsam ve fiyat baştan net yazılmazsa lisans, ek modül veya kapsam dışı işler sürpriz fatura olarak karşınıza çıkabilir. İyi bir firma maliyetleri baştan şeffaf yazar. Edge Bilişim maliyetleri baştan açık biçimde tanımlar; kapsam dışı işleri ayrıca fiyatlar.

Evet. Firmaya "projede kullanılacak üçüncü taraf lisans, kütüphane veya servislerin maliyeti kime ait?" diye sormalısınız çünkü teslim sonrası beklenmedik lisans veya abonelik masraflarıyla karşılaşmamak için bunun baştan netleşmesi gerekir. Edge Bilişim kullanılan bileşenleri ve lisans durumunu baştan şeffaf biçimde paylaşır.

Evet. Firmaya "yazılım KVKK uyumlu olacak mı, kişisel veriler nasıl işlenecek?" diye sormalısınız çünkü siteniz veya yazılımınız kişisel veri işleyecekse KVKK uyumu yasal bir zorunluluktur; uyumsuzluk ceza riski doğurur. Veri güvenliği ve sınırlı erişim baştan tasarlanmalıdır. Edge Bilişim KVKK uyumlu geliştirme yapar.

KVKK uyumunu baştan sormalısınız çünkü kişisel veri işleyen bir yazılımda aydınlatma metni, açık rıza, veri güvenliği ve erişim yetkileri yazılımın mimarisine en başta tasarlanmalıdır; sonradan eklemek hem zor hem maliyetlidir. Uyumsuzluk yasal ceza doğurur. Edge Bilişim KVKK gerekliliklerini geliştirme sürecine baştan dahil eder.

Evet. Firmaya "site SEO (arama motoru optimizasyonu) uyumlu kodlanacak mı?" diye sormalısınız çünkü teknik SEO temeli (hız, doğru başlık yapısı, mobil uyum, temiz kod) baştan kurulmazsa Google'da görünürlüğünüz düşük kalır. SEO sonradan eklenen bir süs değil, baştan kurulan bir temeldir. Edge Bilişim siteleri SEO uyumlu ve hızlı kodlar.

Evet. Firmaya "site tüm cihazlarda mobil uyumlu (responsive) olacak mı?" diye sormalısınız çünkü ziyaretçilerin büyük çoğunluğu mobil cihaz kullanır; mobilde bozuk görünen bir site hem müşteri hem SEO sıralaması kaybettirir. Mobil uyum bugün bir lüks değil zorunluluktur. Edge Bilişim tüm projeleri mobil öncelikli ve responsive geliştirir.

Evet. Firmaya "sitenin sayfa hızı ve performansı (örneğin PageSpeed skoru) nasıl olacak?" diye sormalısınız çünkü yavaş açılan site hem ziyaretçiyi kaçırır hem SEO sıralamasını düşürür. Hız, doğru teknoloji ve temiz kodla baştan sağlanır. Edge Bilişim performansı önceleyerek hızlı açılan, optimize edilmiş siteler geliştirir.

Evet. Firmaya "içeriği güncelleyebileceğim bir yönetim paneli (CMS) olacak mı?" diye sormalısınız çünkü kendi içeriğinizi (yazı, görsel, ürün) güncelleyebilmek sizi her küçük değişiklik için firmaya muhtaç olmaktan kurtarır. Panel olmadan bağımlılık artar. Edge Bilişim ihtiyaca göre yönetilebilir panel/CMS sunar.

Evet. Firmaya "teslimde panel/CMS kullanımı için eğitim ve dokümantasyon verecek misiniz?" diye sormalısınız çünkü ekibinizin paneli rahat kullanabilmesi, yazılımdan tam verim almanızı sağlar. Eğitimsiz teslim, paneli atıl bırakabilir. Edge Bilişim teslimde gerekli yönlendirmeyi ve dokümantasyonu sağlar.

Evet. Firmaya "proje boyunca muhatabım kim olacak, iletişimi nasıl yürüteceğiz?" diye sormalısınız çünkü net bir proje yöneticisi ve iletişim kanalı, sürecin şeffaf ve takip edilebilir ilerlemesini sağlar. Belirsiz iletişim, gecikme ve yanlış anlaşılmaya yol açar. Edge Bilişim her projede net bir muhatap ve düzenli iletişim sunar.

Evet. Firmaya "projenin ilerlemesini nasıl ve hangi sıklıkta göreceğim?" diye sormalısınız çünkü düzenli ilerleme paylaşımı (demo, aşama teslimi, durum güncellemesi) işin yolunda gittiğini görmenizi ve erken müdahale etmenizi sağlar. Aşamalı teslim ilerlemeyi şeffaflaştırır. Edge Bilişim aşamalı teslim ve düzenli güncellemeyle ilerlemeyi şeffaf tutar.

Evet. Firmaya "teslim sonrası destek süresi ve kapsamı ne?" diye sormalısınız çünkü yazılım teslimle bitmez; ilk kullanım döneminde çıkacak soru ve sorunlar için destek gerekir. Destek süresi ve yanıt süresi baştan tanımlıysa beklentiniz net olur. Edge Bilişim teslim sonrası destek koşullarını şeffaf biçimde belirler.

Evet. Firmaya "yazılımı teslim almadan önce test edip onaylayacağım bir kabul süreci olacak mı?" diye sormalısınız çünkü kabul testi (UAT), gerçek senaryolarla deneyip neyin "tamam" sayılacağını netleştirir ve eksik teslim riskini azaltır. Edge Bilişim kabul kriterlerini baştan tanımlar ve kabul testini sürecin parçası yapar.

Evet. Firmaya "anlaşmadan vazgeçilirse o ana kadarki iş ve ödeme ne olur?" diye sormalısınız çünkü fesih koşulları net değilse çıkışta ödediğiniz para ve teslim alınan iş tartışmalı kalır. Aşamalı ödeme bu hesaplaşmayı kolaylaştırır. Edge Bilişim fesih koşullarını ve aşamalı ödemeyi sözleşmede açıkça tanımlar.

Evet. Firmaya "yazılım, kaynak kod ve fikri mülkiyet bana mı devredilecek?" diye sormalısınız çünkü özel yazılımda ürünün tamamen size ait olması gerekir; bu sözleşmede yazılı değilse ileride sahiplik tartışması çıkabilir. Edge Bilişim kaynak kodu ve fikri mülkiyeti müşteriye devreder, böylece bağımsız kalırsınız.

Evet, özellikle özgün bir fikriniz veya hassas verileriniz varsa. Firmaya "gizlilik sözleşmesi (NDA) imzalar mısınız?" diye sormalısınız çünkü NDA, paylaştığınız fikir ve verilerin gizli tutulacağını yasal güvence altına alır. Edge Bilişim talebiniz halinde NDA imzalar ve gizlilik maddesini sözleşmeye dahil eder.

Kısa kontrol listesi: kaynak kod teslimi, net kapsam (Scope Lock), teslim takvimi, ödeme planı (düşük peşinat + aşamalı), garanti ve bakım, domain/sunucu sahipliği, kullanılan teknoloji, revizyon hakkı, KVKK ve SEO, fesih koşulları yazılı mı? Bu maddeler eksikse sorun. Edge Bilişim bu maddelerin tamamını sözleşmede standart olarak yer verir.

Şu yanıtlar kırmızı bayraktır: "kaynak kodu vermeyiz", "tüm parayı peşin isteriz", "sözleşmeye gerek yok", "domaini biz açarız sizde olmaz", muğlak teslim süresi, referans/fatura verememe ve gizli maliyet ihtimali. Bu işaretlerden biri bile çıkıyorsa dikkatli olun. Edge Bilişim bunların tam tersini şeffaf biçimde sunar.

Piyasanın çok altındaki bir teklif genellikle gizli maliyet, eksik kapsam, kaynak kod vermeme veya niteliksiz teslim anlamına gelebilir; "ucuz", sonradan pahalıya patlayabilir. Fiyatı değil, kapsam ve güvenceyi karşılaştırmalısınız. Edge Bilişim, projeye özel ve şeffaf fiyatlandırma sunar; süreç ücretsiz teklifle başlar.

Evet, birden fazla firmadan teklif almak sağlıklıdır; ancak yalnız fiyatı değil kapsam, kaynak kod teslimi, ödeme planı, garanti ve referansları birlikte karşılaştırmalısınız. En düşük fiyat her zaman en iyi seçim değildir. Edge Bilişim, kapsamı ve güvenceleri net biçimde yazılı sunarak teklifinizi şeffaf biçimde değerlendirmenizi sağlar.

Hayır; aksine, doğru ve profesyonel bir firma bu soruları olumlu karşılar ve net yanıtlar verir çünkü şeffaflık güvenin temelidir. Soruları geçiştiren veya rahatsız olan bir firma zaten bir kırmızı bayraktır. Edge Bilişim tüm bu soruları şeffaf biçimde, yazılı sözleşmeyle yanıtlamaktan memnuniyet duyar.

Evet. Firmaya "teslimden sonra site/yazılım yayında kalmaya devam edecek mi, bağımlı olduğu bir abonelik var mı?" diye sormalısınız çünkü domain, sunucu veya kritik servislerin firma kontrolünde olması, ileride yayının kesilme riskini doğurur. Sahiplik ve erişim sizde olmalıdır. Edge Bilişim domain, sunucu ve erişimi sizin adınıza açarak yayının sürekliliğini güvence altına alır.

Çünkü Edge Bilişim, yukarıdaki tüm kritik soruları baştan şeffaf biçimde yanıtlar: resmi Mersis ve Ticaret Sicil kayıtlı limited şirket olarak yazılı sözleşme, kaynak kod teslimi, sizin adınıza domain/sunucu, modern teknoloji (Next.js/Node.js), KVKK ve SEO uyumu, düşük peşinat + aşamalı ödeme ve 60 gün garanti sunar. Böylece gecikme, gizli maliyet ve firmaya bağımlılık riskini ortadan kaldırır. Süreç ücretsiz ve net bir teklifle başlar; fiyatlandırma projeye özeldir.