Terazi & Baskül Entegrasyonu

EAN-13 standardında 2 ile başlayan barkod aralığı mağaza içi kullanıma ayrılmıştır; bu barkodlar küresel ürün veri tabanında değil, sizin sisteminizde anlam taşır. Türkiye'de terazi etiketlerinde en yaygın önekler 27 ve 28'dir. Kasa yazılımı barkodun bu önekle başladığını görünce onu normal ürün barkodu gibi aramaz, içinden PLU ve ağırlık alanlarını ayrıştırır.

Yaygın kurguda 13 hane şöyle bölünür: ilk iki hane önek (27/28), sonraki beş hane PLU yani ürün kodu, sonraki beş hane ağırlık veya tutar, son hane kontrol hanesidir. Örnek: 28 00123 00850 4 → PLU 123, 850 gram. Hane dağılımı terazi modeline göre değişebildiği için entegrasyondan önce şemanın hem cihazda hem yazılımda aynı tanımlandığı doğrulanmalıdır.

İkisi de mümkündür ama sonuçları farklıdır. Ağırlık yazan kurguda fiyat kasada hesaplanır; etiket basıldıktan sonra fiyat değişse bile kasa güncel fiyatı uygular ve stok kilo bazında doğru düşer. Tutar yazan kurguda kasa yalnızca parayı okur, miktar bilgisi zayıf kalır ve kilo bazlı stok takibi güvenilmez olur. Stok doğruluğu önemliyse ağırlık taşıyan şema tercih edilmelidir.

PLU, tartılı ürüne verilen 1–99999 arasındaki benzersiz numaradır ve terazi ile stok kartını birbirine bağlayan tek anahtardır. Doğru yöntem, PLU'yu stok yazılımında açıp terazilere merkezden dağıtmak ve cihaz üzerinden ürün açma yetkisini kapatmaktır. Aksi halde şubeler aynı kodu farklı ürüne verir; kıyma tavuk fiyatından satılır, stok yanlış kalemden düşer.

Desis, Digi, Bizerba, Mettler Toledo, Baykon, Esit, Aybakar gibi yaygın market terazisi ve endüstriyel indikatör markalarının büyük bölümü entegre edilebilir. Belirleyici olan marka değil, cihazın dışa açtığı arayüzdür: ağ üzerinden ürün dosyası kabul ediyor mu, seri porttan ağırlık basıyor mu, üretici dokümantasyonu var mı? Bu üç sorunun cevabı netse marka fark etmez.

Üç yol vardır: Ethernet/TCP ile ağ üzerinden haberleşme, RS-232/USB seri port üzerinden ağırlık akışı okuma ve cihazın ürettiği txt/csv/dbf dosyasının izlenen klasörden otomatik alınması. Çok terazili mağazalarda ağ, tek noktalı üretim ve kantar tartımında seri port, eski cihazlarda ise dosya aktarımı öne çıkar. Kararlı bir yerel ağ ve cihaza sabit IP verilmesi çoğu projede ön koşuldur.

Çoğu durumda evet. Cihazın modeli, yazılım sürümü ve haberleşme arayüzü belirlenip test tartımıyla doğrulanır. Protokol belgesi bulunmayan eski cihazlarda ham çıktı sahada kaydedilip format çözümlenebilir. Yalnızca dışa hiçbir arayüz açmayan, kapalı ve çok eski modellerde entegrasyon yerine cihaz değişimi daha ekonomik olur.

Fiyatlar tek merkezden tanımlanır ve dağıtım servisi üzerinden bütün şubelerin terazilerine gönderilir; teraziye tek tek fiyat girilmez. İyi kurulmuş bir sistemde hangi cihazın hangi fiyat sürümünü aldığı da raporlanır, ulaşamayan cihaz uyarı üretir. Böylece etiket ile kasa arasında fiyat farkı oluşmaz ve zam/kampanya güncellemeleri açılıştan önce topluca planlanabilir.

Barkod ağırlık taşıyorsa evet. Kasa barkoddan PLU ve gram bilgisini çözer, satışı kilo bazında stoğa işler; gün sonunda kalan kilo gerçek satışla tutar. Barkoda yalnızca tutar yazan kurgularda miktar bilgisi olmadığı için stok düşümü sağlıklı çalışmaz. Bu yüzden stok takibi hedefleniyorsa barkod şeması baştan ağırlık taşıyacak biçimde seçilmelidir.

Araç girişte ve çıkışta tartılır, dara/net farkı otomatik hesaplanır ve tartım fişi oluşur. Plaka tanıma kamerası aracı kayıtla otomatik eşleştirir; sabit müşterilerin darası önceden tanımlıysa tek tartımla işlem kapanır. Bariyer ve trafik ışığı tartım sonucuna göre sürülebilir, her tartıma zaman damgası ve kamera görüntüsü bağlanarak itiraz durumunda delil zinciri oluşturulur.

Evet. Tartım fişindeki net miktar sevkiyat kaydına yazılır, oradan irsaliye ve faturaya taşınır; böylece belgedeki miktar ile fiilen çıkan miktar birbirini tutar. Bu akış GİB e-Fatura ve e-İrsaliye entegrasyonuyla birleştirildiğinde belge, araç çıkışını beklemeden otomatik oluşur ve sevkiyat sırasında elle veri girişi tamamen ortadan kalkar.

Evet. Giren hammadde tartımı ile çıkan mamul tartımı karşılaştırılarak fire oranı hesaplanır; reçetede öngörülen tüketimle fiili tüketim arasındaki fark vardiya, hat ve operatör kırılımında raporlanır. Kasap reyonunda karkastan çıkan ürün gramajı, gıda üretiminde ise dolum sapması aynı yöntemle izlenir. Sapmanın parasal karşılığı maliyet raporuna otomatik yansıtılabilir.

Entegrasyon damga yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ticari tartımda kullanılan cihazların ölçü ve ayar mevzuatına göre damgalı olması ve periyodik muayenesinin zamanında yenilenmesi gerekir. Yazılım tarafında yapılacak iş, her cihazın seri numarasını, damga tarihini ve muayene son tarihini kayıt altında tutup süre dolmadan uyarı üretmektir; muayenesi geçmiş cihazdan gelen tartım işaretlenebilir.

Hayır. Terazi son aldığı ürün ve fiyat listesiyle çalışmaya devam eder, etiket basar. Kasa tarafı yerel veri tabanı üzerinden satışı sürdürür; bağlantı geri geldiğinde satış ve tartım hareketleri merkezle eşitlenir. Kritik olan, kuyruk mekanizmasının kayıpsız çalışması ve eşitleme sırasında mükerrer kayıt oluşmamasıdır; bu senaryo devreye almadan önce mutlaka test edilmelidir.

Perakendede tartılı ürün satışı da mali fişe girmek zorundadır. Kasa yazılımı tartılı barkodu çözdükten sonra satırı yeni nesil yazarkasaya miktar ve tutarıyla iletir, fiş orada yasal biçimde kesilir. Kart tahsilatının aynı fişle eşleşmesi için banka POS cihazı entegrasyonunun da aynı akışa dahil edilmesi gerekir; aksi halde gün sonu mutabakatında tutar farkları çıkar.

Online siparişte müşteri yaklaşık gramaj seçer, hazırlık sırasında ürün tartılır ve gerçek ağırlığa göre tutar güncellenir. Bu fark, ön provizyon veya sipariş güncelleme akışıyla yönetilir. Tartım sonucu stoktan kilo bazında düşülüp e-ticaret platformu entegrasyonu üzerinden mağaza stoğuna yansıtıldığında, aynı ürün hem reyonda hem internette tek stok üzerinden satılır.

Tek şube, tek marka ve belgeli protokol içeren dar kapsamlı işler birkaç günlük geliştirmeyle tamamlanır ve on binli TL bandının alt ucunda kalır. Çok şubeli merkezi fiyat servisi, PLU mutabakatı, kantar/plaka tanıma ve ERP aktarımı içeren projeler haftalarla ölçülür, yüz binli TL bandına çıkar. Cihaz sayısı, protokol belirsizliği, entegre edilecek yazılım adedi ve veri göçü hacmi ana maliyet kalemleridir.

Önce sahaya çıkıp cihaz envanterini çıkarıyor, her terazi/indikatör için model, arayüz ve mevcut barkod şemasını kayıt altına alıyoruz. İkinci adımda PLU–stok kartı mutabakat raporunu üretip çakışan kodları temizliyoruz. Ardından tek bir reyon veya tek kantar üzerinde pilot kurulum yapıp gerçek etiketlerle test satışı gerçekleştiriyor, şema doğrulandıktan sonra diğer cihazlara yayıyoruz. Teslimde entegrasyon katmanının kaynak kodunu Git deposuyla devrediyoruz.

Gerçek terazinizden basılmış etiketlerle test satışı yapın; 100 gramın altındaki ve 10 kilonun üzerindeki uç ağırlıkları, virgüllü fiyatları ve iade senaryosunu mutlaka deneyin. Ağ kesintisinde satışın devam edip etmediğini, bağlantı gelince mükerrer kayıt oluşup oluşmadığını gözlemleyin. Edge Bilişim projelerinde bu senaryolar kabul testi listesine yazılır ve müşteri onayı alınmadan yaygınlaştırma başlatılmaz.