Milyem hesabının matematiği: ayar, gram, dara ve taş düşümü
Hesabın iskeleti sabittir: ayar milyeme çevrilir (14 ayar 585, 18 ayar 750, 22 ayar 916), gramla çarpılıp has karşılığı bulunur, günün has fiyatıyla tutar çıkar, üstüne işçilik eklenir. Kâğıt üzerinde kolay görünen bu zincir tezgâhta iki yerden kırılır. Birincisi dara: taşlı bir ürünün brüt gramı satılmaz, taş ve tırnak ağırlığı düşülüp altın gramı bulunur. İkincisi işçiliğin nereye yazıldığı: işçilik gram üstüne gömülürse kâr görünmez olur. Doğru kurulan sistemde ürün kartında brüt gram, taş ağırlığı, net altın gramı, milyem ve işçilik ayrı alanlardır; satış ekranı bunları ayrı ayrı fiyatlar. Sarrafiye (çeyrek, yarım, tam, ata) ise gram değil adet bazlı, kendi alış-satış kuruyla çalışır ve aynı ekranda ayrı ürün tipi olarak tanımlanır.








